Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie - collectie betaalgeld (6 munten)

Zes originelen, vier eeuwen: betaalmiddelen uit het Heilige Roomse Rijk

Het Heilige Roomse Rijk was geen staat met één enkele munteenheid. Het bestond uit talloze vorstendommen, hertogdommen, bisdommen en vrije steden – en vrijwel iedereen die iets voorstelde, liet zijn eigen geld slaan. Deze collectie brengt zes van deze muntheren naar uw huiskamer. Geen penningen, geen herslagen: u ontvangt zes echte historische zilveren munten, waarmee mensen tussen de 14e en de 18e eeuw daadwerkelijk betaalden.

Van de middeleeuwse hohlpfennig, nauwelijks zwaarder dan een vel papier, tot de brede vorstengroschen van een ridder uit de Honderdjarige Oorlog. Van de zilvermijnen van Tirol via het opstandige Allgäu tot aan de Donau, waar de Eeuwigdurende Rijksdag vergaderde. Zes munten, zes regio's, één rijk.

De inhoud van de collectie – chronologisch verteld

1. Zilveren vorstengroschen Balthasar van Thüringen (ca. 2,85 g): Landgraaf Balthasar uit het Huis Wettin trok aan de zijde van de Engelse koning Edward III ten strijde in de Honderdjarige Oorlog en werd in 1369 tot ridder geslagen. Vanaf 1393 liet hij zijn vorstengroschen slaan in Freiberg en in het speciaal daarvoor gebouwde Sangerhausen. Het muntbeeld toont aan de ene zijde de klimmende Meissense leeuw, aan de andere zijde het liliekruis in een vierpas. Met zijn dood op de Wartburg in 1406 kwam er een einde aan de slag van deze munt.
2. Zilveren hohlpfennig "Ever met slagtanden" (ca. 0,2 g): Handelsgeld uit het middeleeuwse Silezië, 14e tot 15e eeuw. Er werd slechts aan één zijde geslagen op een flinterdun zilverplaatje – het motief drukte zich daardoor hol door op de achterzijde. De everkop verwijst naar de handelsstad Schweidnitz.
3. Zilveren kreuzer hertogdom Tirol (ca. 0,7 g): Hertog Sigismund uit het Huis Habsburg, bijgenaamd "de Muntenrijke", verplaatste in 1477 de Tiroolse munt van Meran naar Hall in het Inntal – nabij de rijke zilvermijnen van Schwaz. Het dubbele kruis, waaraan de kreuzer zijn naam ontleent, bepaalt het beeld van dit nominaal.
4. 1/2 batzen zilver vrije rijksstad Kempten (ca. 2 g): Geslagen tussen 1511 en 1533, midden in de tijd van de Boerenoorlog en de Reformatie. De gekroonde dubbele adelaar met het schildje "K" staat voor Campidona, dat is Kempten. In 1525 kochten de burgers in de "Grote Koop" de laatste rechten van hun vorst-abt in de stad af – Kempten was vrij.
5. 2 kreuzer zilver keurvorstendom Beieren (ca. 1 g): Betaalmiddel uit de Dertigjarige Oorlog, geslagen vanaf 1623. In dat jaar ontving Maximiliaan I de keurvorstelijke waardigheid. Op de munt: het ruitschild van de Wittelsbachers, de rijksappel met waardeaanduiding en het devies SOLI DEO GLORIA – "Aan God alleen de eer".
6. Zilveren 1 kreuzer vrije rijksstad Regensburg (ca. 0,75 g): De gekruiste sleutels van Petrus staan voor de domstad, aangevuld met de keizerlijke dubbele adelaar met de waardeaanduiding 1 op de borst. Deze kreuzer werd geslagen van 1623 tot 1753, in de stad waar van 1663 tot 1806 de Eeuwigdurende Rijksdag vergaderde.

Samen brengen de zes munten ongeveer 7,5 g ruwgewicht op de weegschaal. Klinkt weinig? Aan geschiedenis is het een hele hoop.

Groschen, batzen, kreuzer, pfennig: het kleingeld van het Oude Rijk

Wie deze collectie in de hand houdt, begrijpt snel waarom reizigers in de Middeleeuwen en de vroegmoderne tijd voortdurend geldwisselaars nodig hadden. De groschen uit deze collectie komt uit de Meissens-Thüringse regio, de batzen uit het zuiden, de kreuzer heeft zijn wortels in Tirol. In het Zuid-Duitse gebied gold: vier kreuzer was één batzen, zestig kreuzer was één gulden. En de pfennig? Die circuleerde als kleine eenheid bijna overal, de ene keer tweezijdig geslagen, de andere keer als eenzijdige hohlpfennig.

Precies dit naast elkaar bestaan maakt de collectie zo leerzaam. Ze toont niet alleen wapens en heersers, maar een heel geldsysteem dat eeuwenlang functioneerde. Een centrale bank bestond niet, er werd betaald met het zilver zelf.

Over de kwaliteit: omloopmunten met een biografie

Zoals al bij de afzonderlijke artikelen uitgelegd: deze stukken zijn omloopmunten – en dat is ook te zien. Donkerder patina, individuele centrering, kleine kerven, slijtage, plaatselijk minder scherp uitgeslagen randtekst: dit zijn geen gebreken, maar biografie. Elk spoor stamt van handen die er eeuwen geleden waren, vracht of schulden mee hebben vereffend.

Omdat slagjaar, munt en variant van de keerzijde kunnen variëren, kan het geleverde exemplaar afwijken van de afbeelding. Beschouw de foto in de webshop uitdrukkelijk als voorbeeldafbeelding: uiterlijk, exact gewicht en kwaliteit variëren om historische redenen van munt tot munt. Ook de zuiverheid volgt geen moderne norm, maar de muntvoet van die tijd. U verwerft een origineel – geen herslag, geen kopie.

Goud is de oudste munteenheid van de mensheid en heeft alle andere overleefd. Zilver stond daarbij altijd als alledaags betaalmiddel naast goud. Het rijk dat deze zes munten voortbracht, is sinds 1806 geschiedenis – het zilver ervan ligt tot op de dag van vandaag in uw hand.

Waarom historisch zilver verzamelaars en beleggers evenzeer aanspreekt

Zilver was eeuwenlang het geldmetaal van de gewone man, goud beveiligde de grote vermogens. Beide edelmetalen hebben valutahervormingen, oorlogen en de val van hele rijken doorstaan. Een collectie als deze verbindt daarom twee drijfveren die zelden zo duidelijk samenvallen: de vreugde van geschiedenis en de wens naar een tastbare waarde.

• Waardebehoud over generaties: zilver vergaat niet, het patineert – en kan binnen de familie worden doorgegeven.
• Bescherming tegen inflatie: als schaarse, fysieke tastbare waarde dient zilver traditioneel ter bescherming van de koopkracht.
• Schaarste: kleine nominale waarden raakten afgesleten, gingen verloren of belandden in de smeltkroes. Wie vandaag alle zes types afzonderlijk wil verzamelen, heeft geduld nodig.
• Fiscaal kader: winsten uit de verkoop van fysieke edelmetalen zijn in Duitsland in principe belastingvrij, mits een bezitstermijn van minstens één jaar wordt aangehouden.

Collectie of los exemplaar? Een eerlijke vergelijking

Alle zes munten zijn bij ons ook afzonderlijk verkrijgbaar. De collectie bespaart u het zoekwerk en voegt de stukken samen tot één verhaal, dat van de late Middeleeuwen tot in de barokperiode reikt. Met moderne beleggingsmunten zoals de Wiener Philharmoniker of de Maple Leaf kan deze collectie qua fijn zilver natuurlijk niet concurreren. Wie puur metaalgewicht zoekt, grijpt naar de troy ounce. Wie geschiedenis wil vastpakken, grijpt hiernaar. Beide vullen elkaar uitstekend aan.

Voor wie net begint met numismatiek is deze collectie een ideale introductie, voor ervaren verzamelaars een passende aanvulling op Oud-Duitsland en de Middeleeuwen. En als cadeau? Zes munten die ridders, boeren, keurvorsten en kooplieden in handen hebben gehad, vertellen meer dan welke wenskaart ook. De verzending gebeurt als verzekerde waardeverzending.