300.000
Klanten
Veilig
verzonden
LIVE

Odyssey of the Sky

Parijs, 1799

Hij noemde hem bateleur.

De natuuronderzoeker François Levaillant verbleef van 1781 tot 1784 aan de Kaap en nam meer dan 2.000 preparaten mee terug, vooral vogels. Zijn werk over de vogels van Afrika verscheen vanaf 1796 in afleveringen, met in kleur gedrukte kopergravures. Waarom de vogel bateleur heet, Frans voor kunstenmaker, legt hij daarin zelf uit.

Kopergravure uit deel 1 van Levaillant: een bateleur met zwart verenkleed, roodbruine rug en gele poten, staand op de grond
2 troy ounce zilver Odyssey of the Sky 2025: de bateleur vlak voor de landing, de vleugels wijd gespreid
De bateleur op plaat 7, getekend door Johann Lebrecht Reinold, gegraveerd door Claude‑Mathieu FessardOp de zilveren munt van 2025 zet hij net de landing in.

„De naam van deze vogel heb ik ontleend aan de manier waarop hij in de lucht speelt. Men meent inderdaad een kunstenmaker te zien die krachttoeren vertoont om de toeschouwers te vermaken.”

„J’ai tiré le nom de cet oiseau de sa manière de se jouer dans les airs: on diroit, en effet, un bateleur qui fait des tours de force pour amuser les spectateurs.”

François Levaillant, Histoire naturelle des oiseaux d’Afrique, deel 1, Parijs 1799

Hij zag ook hoe de vogel plotseling omlaag zakt, alsof hij een vleugel heeft gebroken. Tegenwoordig beschrijft BirdLife International zijn glijvlucht zo: hij kantelt de vleugels van links naar rechts, alsof hij zijn evenwicht zoekt.

De vechtarend noemde hij griffard.

Levaillant schrijft dat hij ongeveer even groot is als de steenarend, maar langere poten en krachtigere klauwen heeft. De zoöloog François Marie Daudin beschreef de soort in 1800 aan de hand van Levaillants werk en gaf hem de naam bellicosus, Latijn voor strijdlustig.

Kopergravure uit deel 1 van Levaillant: een grote arend met lichte, bruin gevlekte kop, witte onderzijde en bruine rug, zittend op een tak
2 troy ounce zilver Odyssey of the Sky 2026: de vechtarend met gespreide vleugels, de klauwen om een tak
De griffard op plaat 1 van hetzelfde deelOp de zilveren munt van 2026 sluit hij zijn klauwen om een tak.

De wapenzijde

Elke munt draagt twee vogels.

Wapenzijde van de munten van 2025: het staatswapen van Zuid-Afrika met de secretarisvogel, daaronder 2025 en SOUTH AFRICA, rondom een patroon van ringen en stippen
Wapenzijde van 2025: in het wapen de secretarisvogel met geheven vleugels, rondom het patroon naar isishweshwe.

Op de andere zijde staat het staatswapen van Zuid-Afrika, in gebruik sinds 27 april 2000. Boven het wapenschild spreidt een secretarisvogel zijn vleugels, ook hij een roofvogel. Volgens de regering staan zijn geheven vleugels voor de opkomst van de natie en bieden ze haar tegelijk bescherming.

Beide zijden van de munten van 2025 dragen een patroon dat is geïnspireerd op isishweshwe, een oorspronkelijk indigoblauwe katoenen stof met kleine witte motieven. De munt wil daarmee de verbondenheid tussen mens en natuur laten zien.

Volgens de Zuid-Afrikaanse Nationale Galerie in Kaapstad brachten Duitse zendelingen en handelaren halverwege de 19e eeuw hun blauwdrukstof naar de Oost-Kaap.

De gouden munten

Twee jagers van dichtbij.

In goud toont de serie de koppen van de vogels, zo dichtbij als op een portret.

Bateleur

Terathopius ecaudatus

De wetenschappelijke naam betekent „wondergezicht, staartloos”.

spanwijdte, bij een gewicht van hoogstens 2,9 kg
tot 1,8 m
van de daglichturen brengt hij in de lucht door
tot 80%

Zwart verenkleed, kastanjebruine rug, gezicht en poten felrood. De munt koos hem vanwege zijn gestalte en zijn kleurrijke verenkleed.

Vechtarend

Polemaetus bellicosus

De wetenschappelijke naam betekent „oorlogsarend, strijdlustig”.

spanwijdte, breder dan de gespreide armen van een volwassene
tot 2,27 m
wegen de zwaarste vrouwtjes
tot 6,2 kg

Een van de grootste arenden van Afrika: boven donkerbruin, onder licht met bruine vlekken, de ogen geel. De vrouwtjes zijn duidelijk groter dan de mannetjes.

Beide soorten gelden sinds 2020 wereldwijd als bedreigd. In Zuid-Afrika leven minder dan 1.000 volwassen bateleurs; BirdLife South Africa koos hem tot Vogel van het Jaar 2024.

Bronnen: The Peregrine Fund, BirdLife International, BirdLife South Africa, San Diego Zoo Wildlife Alliance, South African Mint

Zeven munten per jaargang

Drie in goud, vier in zilver.

2025 en 2026 verschenen in dezelfde zeven formaten, alle in proof. De zwaarste munten zijn het schaarst: 50 stuks van 5 troy ounce goud, 100 van een kilogram zilver.

De formaten van een jaargang met nominale waarde, diameter en oplage, plus de munten die bij ons leverbaar zijn
Bij ons leverbaar
MuntOplageBateleur2025Vechtarend2026
1/4 troy ounce goudR50, 22 mm, 1.000 stuks1.000 stuksniet leverbaarniet leverbaar
1 troy ounce goudR100, 32,69 mm, 500 stuks500 stuksniet leverbaarniet leverbaar
5 troy ounce goudR200, 50 mm, 50 stuks50 stuksniet leverbaarniet leverbaar
1 troy ounce zilverR5, 38,725 mm, 5.000 stuks5.000 stuks
2 troy ounce zilverR10, 50 mm, 5.000 stuks5.000 stuks
5 troy ounce zilverR20, 64 mm, 500 stuks500 stuksniet leverbaarniet leverbaar
1 kilogram zilverR50, 100 mm, 100 stuks100 stuksniet leverbaarniet leverbaar

Nominale waarde in rand, gegevens van de South African Mint voor 2025 en 2026

Plus een Krugerrand met vechtarend.

Voor 2026 geeft de munt twee sets uit, elk met een Odyssey‑munt en een Krugerrand: in zilver 1.000 stuks, in goud 500. De Krugerrand daarin draagt als privy mark een kleine vechtarend, en deze Krugerrand is alleen in de sets verkrijgbaar. Een privy mark is een extra teken in een verder ongewijzigd muntbeeld.

De eerste Krugerrand werd op 3 juli 1967 gezamenlijk vervaardigd door de South African Mint en de Rand Refinery.

Zilveren Krugerrand uit de set van 2026, vergroot: boven de springbok een kleine vechtarend met het opschrift THE ODYSSEY
Linksboven de springbok: de kleine vechtarend met het opschrift THE ODYSSEY.

Er volgen nog vijf jaargangen.

De South African Mint heeft zeven jaargangen aangekondigd, elk met een vogel van Afrika. Welke vogels na de vechtarend komen, heeft zij nog niet bekendgemaakt.

Bronnen: South African Mint (uitgiften 2025 en 2026, persbericht van 22 juli 2026), regering van Zuid-Afrika (staatswapen), François Levaillant, Histoire naturelle des oiseaux d’Afrique, deel 1 (1799), Key to Scientific Names (Birds of the World), The Peregrine Fund, BirdLife International, BirdLife South Africa, San Diego Zoo Wildlife Alliance, Zuid-Afrikaanse Nationale Galerie (Iziko). Afbeeldingen: platen 1 en 7 uit deel 1 van Levaillant, exemplaar van de Smithsonian Libraries in de Biodiversity Heritage Library (zonder bekende beperking van rechten).
Ontvang gratis tips om uw vermogen te beschermen en hoor als eerste van nieuwe producten

Wilt u regelmatig op de hoogte worden gehouden van nieuwe producten, interessant financieel nieuws en exclusieve aanbiedingen? Meld u dan hier aan voor de gratis nieuwsbrief van Kettner Edelmetalle.

Door uw e-mailadres in te voeren en op de knop “Verzenden” te klikken, geeft u de volgende toestemming: “Ik ga ermee akkoord per e-mail te worden geïnformeerd over nieuwe producten, interessant financieel nieuws en exclusieve aanbiedingen en geef daarom toestemming voor de verwerking van mijn e-mailadres voor het toesturen van de nieuwsbrief. Deze toestemming kan ik te allen tijde en zonder opgave van redenen met werking voor de toekomst intrekken. De rechtmatigheid van de verwerking die vóór de intrekking heeft plaatsgevonden, blijft bij intrekking onaangetast.”